دینامومتر (Dynamometer)، در فیزیک (Physics)
انواع حسگرها (Sensor) را در آموزش زیر شرح دادیم :
دینامومتر (Dynamometer) :
دینامومتر دستگاهی است که برای اندازه گیری نیرو، گشتاور، یا توان (قدرت) یک موتور، محرک یا یک ماشین دوار استفاده می شود. دو نوع اصلی دینامومتر وجود دارد: دینامومتر موتوری (Driving) که توان خروجی یک موتور را اندازه می گیرد، و دینامومتر ترمزی (Absorption) که با اعمال بار (ترمز) به موتور، توان مصرفی را اندازه می گیرد. دینامومترهای ترمزی خود به انواع مختلفی تقسیم می شوند.
دینامومترها معمولا از یک سنسور گشتاور (ترانسدیوسر) برای اندازه گیری گشتاور و یک سنسور سرعت (تاکوژنراتور یا انکودر) برای اندازه گیری سرعت دورانی استفاده می کنند. توان (قدرت) از رابطه
\[ P = \tau \times \omega \](توان مکانیکی = گشتاور × سرعت زاویه ای) محاسبه می شود. در واحدهای متداول:
\[ P (kW) = \frac{T (Nm) \times N (rpm)}{9549.3} \].
انواع دینامومترهای ترمزی:
دینامومتر الکتریکی (Eddy Current): از جریان های گردابی (فوکو) در یک دیسک فلزی که در میدان مغناطیسی می چرخد، برای ایجاد ترمز استفاده می کند. گشتاور ترمزی با تغییر جریان میدان کنترل می شود. این نوع تمیز، دقیق و با پاسخ سریع است، اما انرژی را به گرما تبدیل کرده و دفع می کند.
دینامومتر هیدرولیکی: از مقاومت سیال (آب یا روغن) برای ایجاد بار استفاده می کند. توانایی جذب توان های بسیار بالا را دارد و نسبتا ارزان است، اما پاسخ کندتری دارد.
دینامومتر مغناطیسی دائم: مشابه الکتریکی، اما با آهنربای دائم.
دینامومتر پودری (Magnetic Particle): با تغییر خاصیت مغناطیسی پودرهای آهنی.
دینامومتر ترمز مکانیکی (پرونی): نوع قدیمی با کفشک های ترمز.
دینامومترهای شاسی (Chassis Dynamometer) برای اندازه گیری توان خودرو از طریق چرخ های محرک استفاده می شود. در این دستگاه، خودرو روی غلتک هایی قرار می گیرد که به دینامومتر متصل هستند.
\[ P = \tau \cdot \omega = \tau \cdot \frac{2\pi N}{60} \]کاربردها:
توسعه و تست موتورهای احتراق داخلی و الکتریکی.
اندازه گیری عملکرد گیربکس ها و پمپ ها.
تست و تیونینگ خودروها در دینامومتر شاسی.
تحقیقات در زمینه انرژی و توان.
دینامومترها ابزارهای ضروری در صنعت خودروسازی، هوافضا و تولید انرژی هستند.
